Bài 03-Ted

TIẾNG ANH

Four billion years of evolution in six minutes

If we evolved from monkeys, why are there still monkeys?

Well, because we’re not monkeys, we’re fish.

Now, knowing you’re a fish and not a monkey is actually really important to understanding where we came from. I teach one of the largest evolutionary biology classes in the US, and when my students finally understand why I call them fish all the time, then I know I’m getting my job done. But I always have to start my classes by dispelling some hardwired myths, because without really knowing it, many of us were taught evolution wrong.

For instance, we’re taught to say “the theory of evolution.” There are actually many theories, and just like the process itself, the ones that best fit the data are the ones that survive to this day. The one we know best is Darwinian natural selection. That’s the process by which organisms that best fit an environment survive and get to reproduce, while those that are less fit slowly die off. And that’s it. Evolution is as simple as that, and it’s a fact.

Evolution is a fact as much as the “theory of gravity.” You can prove it just as easily. You just need to look at your bellybutton that you share with other placental mammals, or your backbone that you share with other vertebrates, or your DNA that you share with all other life on earth. Those traits didn’t pop up in humans. They were passed down from different ancestors to all their descendants, not just us.

But that’s not really how we learn biology early on, is it? We learn plants and bacteria are primitive things, and fish give rise to amphibians followed by reptiles and mammals, and then you get you, this perfectly evolved creature at the end of the line. But life doesn’t evolve in a line, and it doesn’t end with us. But we’re always shown evolution portrayed something like this, a monkey and a chimpanzee, some extinct humans, all on a forward and steady march to becoming us. But they don’t become us any more than we would become them. We’re also not the goal of evolution.

But why does it matter? Why do we need to understand evolution the right way? Well, misunderstanding evolution has led to many problems, but you can’t ask that age-old question, “Where are we from?” without understanding evolution the right way. Misunderstanding it has led to many convoluted and corrupted views of how we should treat other life on earth, and how we should treat each other in terms of race and gender.

So let’s go back four billion years. This is the single-celled organism we all came from. At first, it gave rise to other single-celled life, but these are still evolving to this day, and some would say the Archaea and Bacteria that make up most of this group is the most successful on the planet. They are certainly going to be here well after us.

About three billion years ago, multicellularity evolved. This includes your fungi and your plants and your animals. The first animals to develop a backbone were fishes. So technically, all vertebrates are fishes, so technically, you and I are fish. So don’t say I didn’t warn you.

One fish lineage came onto land and gave rise to, among other things, the mammals and reptiles. Some reptiles become birds, some mammals become primates, some primates become monkeys with tails, and others become the great apes, including a variety of human species. So you see, we didn’t evolve from monkeys, but we do share a common ancestor with them.

All the while, life around us kept evolving: more bacteria, more fungi, lots of fish, fish, fish. If you couldn’t tell — yes, they’re my favorite group.

As life evolves, it also goes extinct. Most species just last for a few million years. So you see, most life on earth that we see around us today are about the same age as our species. So it’s hubris, it’s self-centered to think, “Oh, plants and bacteria are primitive, and we’ve been here for an evolutionary minute, so we’re somehow special.”

Think of life as being this book, an unfinished book for sure. We’re just seeing the last few pages of each chapter. If you look out on the eight million species that we share this planet with, think of them all being four billion years of evolution. They’re all the product of that. Think of us all as young leaves on this ancient and gigantic tree of life, all of us connected by invisible branches not just to each other, but to our extinct relatives and our evolutionary ancestors. As a biologist, I’m still trying to learn, with others, how everyone’s related to each other, who is related to whom.

Perhaps it’s better still to think of us as a little fish out of water. Yes, one that learned to walk and talk, but one that still has a lot of learning to do about who we are and where we came from.

Thank you.

TIẾNG VIỆT

Bốn tỷ năm cách mạng trong 6 phút

Nếu như ta tiến hóa từ khỉ, tại sao loài khỉ vẫn tồn tại?
Bởi vì chúng ta không phải là khỉ mà là cá.
Nhận thức được bạn là cá chứ không phải khỉ thực sự rất quan trọng nếu muốn hiểu về nguồn gốc của chúng ta. Tôi dạy về tiến hóa sinh học ở một trong những lớp đông nhất tại Mĩ, và đến khi sinh viên hiểu được tại sao tôi cứ bảo họ là cá suốt, tôi biết tôi đã làm tốt việc của mình. Nhưng tôi luôn phải bắt đầu tiết học bằng cách xóa bỏ những lầm tưởng, vì ta không nhận thức được rằng ta đã bị dạy sai về tiến hóa.
Ví dụ, chúng ta được dạy là “Thuyết tiến hóa.” Thực tế, có rất nhiều học thuyết và giống như quá trình của nó, những cái phù hợp với dữ liệu nhất tồn tại đến tận bây giờ. Cái được biết đến nhiều nhất là Chọn lọc Tự nhiên của Darwin. Đó là quá trình mà các sinh vật thích hợp nhất với một môi trường sẽ tồn tại và sinh sản, còn các sinh vật không thích nghi được sẽ chết dần. Chỉ có thế. Tiến hóa đơn giản như vậy, và đó là sự thật.
Tiến hóa là sự thật giống như “Thuyết Hấp dẫn.” Ta có thể dễ dàng chứng minh nó. Hãy nhìn vào rốn của mình, động vật có vú có nhau thai đều có rốn. hay cột sống của bạn cũng không khác với loài có xương sống hay như DNA, toàn bộ sinh vật đều có. Những đặc điểm đó đâu tự nhiên có ở người. Chúng được di truyền từ nhiều tổ tiên khác nhau đến toàn bộ thế hệ sau, không chỉ đến mỗi ta.
Nhưng ta đâu được học như vậy ở môn sinh ngày trước đúng không? Ta học rằng thực vật và vi khuẩn là những loài nguyên gốc, và cá thành lưỡng cư, rồi thành bò sát và động vật có vú, và đến chúng ta, loài sinh vật đã tiến hóa hoàn hảo đứng ở bậc cuối cùng. Nhưng sự sống không tiến hóa theo bậc, và chúng ta không đứng cuối. Nhưng chúng ta luôn được thấy tiến hóa trông như thế này: một con khỉ và một con tinh tinh vài con người tuyệt chủng, tất cả đều đặn tiến lên để trở thành con người ngày nay. Nhưng chúng không trở thành ta giống như ta không trở thành chúng. Chúng ta cũng không phải cái đích của tiến hóa.
Thế thì có gì quan trọng? Tại sao phải hiểu đúng về tiến hóa? Nhiều vấn đề nảy sinh do lầm tưởng về tiến hóa, bạn thậm chí không thể đặt câu hỏi cũ: “Chúng ta từ đâu mà có?” mà không hiểu đúng về tiến hóa. Hiểu sai về nó đã dẫn đến những quan niệm sai lệch và rối rắm về cách chúng ta đối xử với các sinh vật khác và với nhau về mặt chủng tộc và giới tính.
Giờ cùng quay lại bốn tỷ năm trước. Đây là sinh vật đơn bào nguồn gốc của tất cả chúng ta. Đầu tiên, nó sinh ra các sinh vật đơn bào khác, nhưng chúng vẫn tiến hóa đến ngày nay, vài người sẽ nói vi khuẩn cổ và vi khuẩn tạo nên hầu hết nhóm này là sinh vật hiệu quả nhất hành tinh. Chúng hẳn sẽ tồn tại lâu, hơn cả loài người chúng ta.
Khoảng ba tỷ năm trước, loài đa bào đã tiến hóa. Loài này bao gồm cả nấm, thực vật và động vật ta biết. Động vật có xương sống đầu tiên là cá. Nên về lý thuyết, cá là tất cả các loài có xương sống. nên về lý thuyết, bạn và tôi đều là cá. Đừng bảo tôi không nói trước.
Dòng giống nhà cá đã lên bờ và sinh ra loài có vú, loài bò sát cũng như các loài khác. Vài loài bò sát trở thành chim, vài loài có vú thành loài linh trưởng, và linh trưởng thành khỉ có đuôi rồi chúng trở thành họ người, bao gồm nhiều giống người. Bạn thấy đấy, ta đâu phải tiến hóa từ khỉ, mà chỉ có chung tổ tiên với chúng.
Suốt từ đó, sự sống xung quanh ta vẫn luôn luôn tiến hóa: nhiều vi khuẩn, nhiều nấm hơn, nhiều cá, cá và cá. Nếu bạn không biết, thì đúng, cá là loài yêu thích của tôi.
Khi tiến hóa, các loài cũng tuyệt chủng. Hầu hết các loài chỉ tồn tại khoảng vài triệu năm. Nên có thể thấy, hầu hết sự sống quanh ta ngày nay đều cùng tuổi với ta. Nên thật ngạo mạn khi nghĩ rằng “Ồ, thực vật và vi khuẩn là thủy tổ, và chúng ta là bước ngoặt của tiến hóa nên chúng ta thì đặc biệt.”
Tưởng tượng sự sống là quyển sách, tất nhiên là còn đang dở. Chúng ta chỉ đang nhìn vào vài trang cuối của từng chương. Khi nhìn vào tám triệu sinh vật sống trên hành tinh này với ta, hãy hiểu rằng chúng đều đã trải qua bốn tỷ năm tiến hóa. Tất cả đều là kết quả của tiến hóa. Hãy coi ta như lá non trên cây đời cổ thụ khổng lồ, những cành cây vô hình nối chúng ta không chỉ với nhau, mà còn với họ hàng đã tuyệt chủng và với tổ tiên mình. Là một nhà sinh vật học, tôi và những người khác vẫn đang tìm hiểu xem mọi người liên hệ với nhau thế nào và ai có liên hệ với ai.
Có thể vẫn là tốt hơn nếu coi ta là một chú cá rời nước. Một người biết đi, biết nói, nhưng vẫn cần học thêm rất nhiều, về ta là ai và ta từ đâu tới.
Xin cảm ơn.

ANH_VIỆT

Four billion years of evolution in six minutes

If we evolved from monkeys, why are there still monkeys?

Well, because we’re not monkeys, we’re fish.

Now, knowing you’re a fish and not a monkey is actually really important to understanding where we came from. I teach one of the largest evolutionary biology classes in the US, and when my students finally understand why I call them fish all the time, then I know I’m getting my job done. But I always have to start my classes by dispelling some hardwired myths, because without really knowing it, many of us were taught evolution wrong.

For instance, we’re taught to say “the theory of evolution.” There are actually many theories, and just like the process itself, the ones that best fit the data are the ones that survive to this day. The one we know best is Darwinian natural selection. That’s the process by which organisms that best fit an environment survive and get to reproduce, while those that are less fit slowly die off. And that’s it. Evolution is as simple as that, and it’s a fact.

Evolution is a fact as much as the “theory of gravity.” You can prove it just as easily. You just need to look at your bellybutton that you share with other placental mammals, or your backbone that you share with other vertebrates, or your DNA that you share with all other life on earth. Those traits didn’t pop up in humans. They were passed down from different ancestors to all their descendants, not just us.

But that’s not really how we learn biology early on, is it? We learn plants and bacteria are primitive things, and fish give rise to amphibians followed by reptiles and mammals, and then you get you, this perfectly evolved creature at the end of the line. But life doesn’t evolve in a line, and it doesn’t end with us. But we’re always shown evolution portrayed something like this, a monkey and a chimpanzee, some extinct humans, all on a forward and steady march to becoming us. But they don’t become us any more than we would become them. We’re also not the goal of evolution.

But why does it matter? Why do we need to understand evolution the right way? Well, misunderstanding evolution has led to many problems, but you can’t ask that age-old question, “Where are we from?” without understanding evolution the right way. Misunderstanding it has led to many convoluted and corrupted views of how we should treat other life on earth, and how we should treat each other in terms of race and gender.

So let’s go back four billion years. This is the single-celled organism we all came from. At first, it gave rise to other single-celled life, but these are still evolving to this day, and some would say the Archaea and Bacteria that make up most of this group is the most successful on the planet. They are certainly going to be here well after us.

About three billion years ago, multicellularity evolved. This includes your fungi and your plants and your animals. The first animals to develop a backbone were fishes. So technically, all vertebrates are fishes, so technically, you and I are fish. So don’t say I didn’t warn you.

One fish lineage came onto land and gave rise to, among other things, the mammals and reptiles. Some reptiles become birds, some mammals become primates, some primates become monkeys with tails, and others become the great apes, including a variety of human species. So you see, we didn’t evolve from monkeys, but we do share a common ancestor with them.

All the while, life around us kept evolving: more bacteria, more fungi, lots of fish, fish, fish. If you couldn’t tell — yes, they’re my favorite group.

As life evolves, it also goes extinct. Most species just last for a few million years. So you see, most life on earth that we see around us today are about the same age as our species. So it’s hubris, it’s self-centered to think, “Oh, plants and bacteria are primitive, and we’ve been here for an evolutionary minute, so we’re somehow special.”

Think of life as being this book, an unfinished book for sure. We’re just seeing the last few pages of each chapter. If you look out on the eight million species that we share this planet with, think of them all being four billion years of evolution. They’re all the product of that. Think of us all as young leaves on this ancient and gigantic tree of life, all of us connected by invisible branches not just to each other, but to our extinct relatives and our evolutionary ancestors. As a biologist, I’m still trying to learn, with others, how everyone’s related to each other, who is related to whom.

Perhaps it’s better still to think of us as a little fish out of water. Yes, one that learned to walk and talk, but one that still has a lot of learning to do about who we are and where we came from.

Thank you.

Bốn tỷ năm cách mạng trong 6 phút

Nếu như ta tiến hóa từ khỉ, tại sao loài khỉ vẫn tồn tại?
Bởi vì chúng ta không phải là khỉ mà là cá.
Nhận thức được bạn là cá chứ không phải khỉ thực sự rất quan trọng nếu muốn hiểu về nguồn gốc của chúng ta. Tôi dạy về tiến hóa sinh học ở một trong những lớp đông nhất tại Mĩ, và đến khi sinh viên hiểu được tại sao tôi cứ bảo họ là cá suốt, tôi biết tôi đã làm tốt việc của mình. Nhưng tôi luôn phải bắt đầu tiết học bằng cách xóa bỏ những lầm tưởng, vì ta không nhận thức được rằng ta đã bị dạy sai về tiến hóa.
Ví dụ, chúng ta được dạy là “Thuyết tiến hóa.” Thực tế, có rất nhiều học thuyết và giống như quá trình của nó, những cái phù hợp với dữ liệu nhất tồn tại đến tận bây giờ. Cái được biết đến nhiều nhất là Chọn lọc Tự nhiên của Darwin. Đó là quá trình mà các sinh vật thích hợp nhất với một môi trường sẽ tồn tại và sinh sản, còn các sinh vật không thích nghi được sẽ chết dần. Chỉ có thế. Tiến hóa đơn giản như vậy, và đó là sự thật.
Tiến hóa là sự thật giống như “Thuyết Hấp dẫn.” Ta có thể dễ dàng chứng minh nó. Hãy nhìn vào rốn của mình, động vật có vú có nhau thai đều có rốn. hay cột sống của bạn cũng không khác với loài có xương sống hay như DNA, toàn bộ sinh vật đều có. Những đặc điểm đó đâu tự nhiên có ở người. Chúng được di truyền từ nhiều tổ tiên khác nhau đến toàn bộ thế hệ sau, không chỉ đến mỗi ta.
Nhưng ta đâu được học như vậy ở môn sinh ngày trước đúng không? Ta học rằng thực vật và vi khuẩn là những loài nguyên gốc, và cá thành lưỡng cư, rồi thành bò sát và động vật có vú, và đến chúng ta, loài sinh vật đã tiến hóa hoàn hảo đứng ở bậc cuối cùng. Nhưng sự sống không tiến hóa theo bậc, và chúng ta không đứng cuối. Nhưng chúng ta luôn được thấy tiến hóa trông như thế này: một con khỉ và một con tinh tinh vài con người tuyệt chủng, tất cả đều đặn tiến lên để trở thành con người ngày nay. Nhưng chúng không trở thành ta giống như ta không trở thành chúng. Chúng ta cũng không phải cái đích của tiến hóa.
Thế thì có gì quan trọng? Tại sao phải hiểu đúng về tiến hóa? Nhiều vấn đề nảy sinh do lầm tưởng về tiến hóa, bạn thậm chí không thể đặt câu hỏi cũ: “Chúng ta từ đâu mà có?” mà không hiểu đúng về tiến hóa. Hiểu sai về nó đã dẫn đến những quan niệm sai lệch và rối rắm về cách chúng ta đối xử với các sinh vật khác và với nhau về mặt chủng tộc và giới tính.
Giờ cùng quay lại bốn tỷ năm trước. Đây là sinh vật đơn bào nguồn gốc của tất cả chúng ta. Đầu tiên, nó sinh ra các sinh vật đơn bào khác, nhưng chúng vẫn tiến hóa đến ngày nay, vài người sẽ nói vi khuẩn cổ và vi khuẩn tạo nên hầu hết nhóm này là sinh vật hiệu quả nhất hành tinh. Chúng hẳn sẽ tồn tại lâu, hơn cả loài người chúng ta.
Khoảng ba tỷ năm trước, loài đa bào đã tiến hóa. Loài này bao gồm cả nấm, thực vật và động vật ta biết. Động vật có xương sống đầu tiên là cá. Nên về lý thuyết, cá là tất cả các loài có xương sống. nên về lý thuyết, bạn và tôi đều là cá. Đừng bảo tôi không nói trước.
Dòng giống nhà cá đã lên bờ và sinh ra loài có vú, loài bò sát cũng như các loài khác. Vài loài bò sát trở thành chim, vài loài có vú thành loài linh trưởng, và linh trưởng thành khỉ có đuôi rồi chúng trở thành họ người, bao gồm nhiều giống người. Bạn thấy đấy, ta đâu phải tiến hóa từ khỉ, mà chỉ có chung tổ tiên với chúng.
Suốt từ đó, sự sống xung quanh ta vẫn luôn luôn tiến hóa: nhiều vi khuẩn, nhiều nấm hơn, nhiều cá, cá và cá. Nếu bạn không biết, thì đúng, cá là loài yêu thích của tôi.
Khi tiến hóa, các loài cũng tuyệt chủng. Hầu hết các loài chỉ tồn tại khoảng vài triệu năm. Nên có thể thấy, hầu hết sự sống quanh ta ngày nay đều cùng tuổi với ta. Nên thật ngạo mạn khi nghĩ rằng “Ồ, thực vật và vi khuẩn là thủy tổ, và chúng ta là bước ngoặt của tiến hóa nên chúng ta thì đặc biệt.”
Tưởng tượng sự sống là quyển sách, tất nhiên là còn đang dở. Chúng ta chỉ đang nhìn vào vài trang cuối của từng chương. Khi nhìn vào tám triệu sinh vật sống trên hành tinh này với ta, hãy hiểu rằng chúng đều đã trải qua bốn tỷ năm tiến hóa. Tất cả đều là kết quả của tiến hóa. Hãy coi ta như lá non trên cây đời cổ thụ khổng lồ, những cành cây vô hình nối chúng ta không chỉ với nhau, mà còn với họ hàng đã tuyệt chủng và với tổ tiên mình. Là một nhà sinh vật học, tôi và những người khác vẫn đang tìm hiểu xem mọi người liên hệ với nhau thế nào và ai có liên hệ với ai.
Có thể vẫn là tốt hơn nếu coi ta là một chú cá rời nước. Một người biết đi, biết nói, nhưng vẫn cần học thêm rất nhiều, về ta là ai và ta từ đâu tới.
Xin cảm ơn.

One comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *